สนับสนุนโดย สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม Supported by Office of Contemporary Art And Culture ,Ministry Of Culture

หน้าแรก
ข่าว
วิจารณ์
สัมภาษณ์
บทความพิเศษ
รายงานหนังไทยในเทศกาลหนังต่างๆ
รายชื่อหนังสือและบทความเกี่ยวกับหนังไทย
รายชื่อ ที่อยู่ หน่วยงาน
 
รายชื่อหนังเก่า
 
 
 
 

   
เปนชู้กับผี บางสิ่งบางอย่างที่ค้นพบในตัววิศิษฎ์ ศาสนเที่ยง
 

อัญชลี ชัยวรพร

 

29 ตุลาคม 2549

  LINK: แกลอรี่ภาพ           โปสเตอร์ เรื่องย่อและสัมภาษณ์ผู้กำกับ
  LINK: ประกาศตัวที่เมืองคานส์                     งานเปิดตัวและหนังขายต่างประเทศได้แล้ว
   
 

 

          คุณเคยมีความรู้สึกเช่นนี้กับหนังบางเรื่องไหม?

          ดูหนังจบ แต่ความรู้สึกบางอย่างก็ตามติดคุณมาตลอดเส้นทางที่กลับบ้าน

          เดินบนถนน เตะกระป๋องอย่างเซ็ง ๆ ไม่รู้จะเอาอย่างไรกับชีวิตดี เหมือนกับตัวละครอย่างลอเร็ตต้า (นำแสดงโดย Cher) จากหนังเรื่อง Moonstruck

          เสียงสะอื้นดังกึกก้องอยู่ในใจตลอดเส้นทางกลับบ้าน มีแต่ภาพของตัวละครที่ชื่อ เสกสรร ประเสริฐกุล ก้มลงจูบแผ่นดินไทย บางสิ่งบางอย่างที่คุณได้จากจากหนัง 14 ตุลา สงครามประชาชน

          คุณเดินออกมานั่งซึมอยู่ริมชายหาดริเวียร่า อยากกลับไปหาแม่ หลังจากดูหนังเมโลดราม่าของอัลโมโดว่า เรื่อง Volver เพิ่งจบไป

          ด้วยอาชีพที่ต้องดูหนังเกือบทุกวัน วันละหลายเรื่อง บางครั้งเราก็ดูหนังโดยไม่ได้นึกถึงอะไรเลย บ่อยครั้งที่ีหนังในดวงใจของเรากลับเป็นหนังง่าย ๆ ที่ส่งผลต่อใจของเราล้วน ๆ … ยิ่งอายุมากขึ้น ผ่านโลกมากขึ้น จำนวนหนังเหล่านี้ก็จะยิ่งลดน้อยลงตามไปด้วย

          เหมือนกับที่เจ้ย ...อภิชาติพงศ์บอกที่เมืองคานส์ว่า บางทีเมื่ออายุมากขึ้น  ผู้กำกับอาจจะอยากหวนกลับคืนไปสู่วิธีง่าย ๆ  เมื่อดิฉันบอกเขาว่า หนัง Volver ของอัลโมโดว่าก็คือเมโลดราม่าดี ๆ นั่นเอง

          เปนชู้กับผี เป็นผลงานเรื่องล่าสุดที่อยู่ในกลุ่มหนังดังกล่าว

          ได้ดูหนังเรื่องนี้ 2 รอบ รอบแรกเป็นรอบสื่อเมื่อวันอังคารที่แล้ว และรอบสองเมื่อคืนนี้ (เสาร์ที่ 28 ) กับกลุ่มคนที่แตกต่างกัน รอบแรกกับคอหนังอย่าง ร็อบ (นักเขียนหนังชาวอังกฤษ) ซิลเวีย ชาง (นักข่าว Screen ที่สิงคโปร์ ) และแชมป์เจ้าเดิม ส่วนรอบหลัง พาน้องชายวัยสามสิบห้าที่ไม่ใช่คอหนัง แต่เป็นคอการเมืองตัวยงที่เผอิญวาดรูปเป็น

          เราคุยกันเยอะถึงผลงานวิศิษฎ์ ศาสนเที่ยง เรื่องล่าสุด ไม่ว่าจะเป็นลักษณะความเป็นอาร์ตของหนัง  แม้จะเป็นหนังผีก็ตาม ยิ่งเมื่อเห็นจำนวนคนดูเพียง 19 คนในรอบเมื่อคืนนี้ ในโรงหนังแถวบ้านดิฉัน ซึ่งปรกติเป็นตลาดหนังไทยระดับล่าง   ก็ได้ตอกย้ำความจริงข้อนี้อย่างเลี่ยงไม่ได้ หรือแม้กระทั่งความไม่ชอบหนังเรื่องนี้ของเพื่อน ความไม่เหมาะของนุ่น หรืออิทธิพลจากหนังเรื่องอื่นหลาย ๆ เรื่องที่มีต่อหนังเรื่องนี้

          เปนชู้กับผี เป็นหนังที่มีอะไรหลาย ๆ อย่างที่ให้ความรู้สึกผสมผสาน   ในความเป็นหนังผี มันก็ทำให้เรารู้สึกเสียวสันหลังอยู่ไม่น้อยเหมือนกัน ดู ๆ ไปก็กลัวว่าจะมีใครมาโผล่อยู่ข้าง ๆ มาอยู่ข้างหลังเหมือนอย่างที่ นวลจัน เจอผีในเรื่องรึเปล่า เดี๋ยวผีจะมาจี้เอวไหม รู้สึกแบบนั้นจริง ๆ ก็เลยต้องเอาน้องชายไปดูเป็นเพื่อน   ดิฉันคิดว่าวิศิษฎ์มีความสามารถที่จะ็ทำหนังผีได้อยู่เหมือนกัน

 

 

          ดิฉันชอบจุดเล็ก ๆ ในหนังมากกว่า ชอบมิติพีเรียดของหนัง ทั้งงานทางอาร์ตดีไซน์และอาร์ตโปรดักชั่นที่ดูนุ่มนวล เรือนราง เป็นปริศนา ซึ่งได้ตอกย้ำความเป็นปริศนาของบ้านและตัวคุณรัญจวน เพราะฉะนั้นฉากที่ชอบในหนังเรื่องนี้กลายเป็นตอนที่เกี่ยวข้องกับคุณรัญจวนทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นที่ห้องของเธอ ทั้งตอนที่เล่าผ่านแม่บ้านอย่างคุณสมจิต (ทัศน์วรรณ เสนีย์วงศ์) หรือจากการเดินเข้าไปสำรวจของนวลจันเอง

          ส่วนฉากอีโรติกของคุณนวลจัน ก็ใช้ได้นะ แต่มืดไปหน่อย มองไม่เห็น เอาเป็นว่า โทนหนังเรื่องนี้มืดมาก และตามประสานักวิจารณ์ที่ชอบคิดมาก เดาว่าผู้กำกับคงจะต้องการรักษาโทนหนังไว้แบบนี้ เพื่อจะตอบรับโลกแห่งความจริงของหนังที่มาเปิดเผยในช่วงท้าย   ซึ่งบอกไม่ได้  คุณผู้อ่านควรจะไปดูเองกันค่ะ

          มุมกล้องที่จับหน้านวลจันในหนังเรื่องนี้น่าสนใจ ปรกติแล้ว ฉากเจอผีในหนังผีส่วนใหญ่นั้นมักจะให้กล้องทำหน้าที่แทนสายตาตัวละคร เมื่อตัวละครเกิดสงสัย ได้ยินเสียงแปลกประหลาดขึ้น  เธอก็จะเดินไปหาสิ่งที่เป็นปริศนาเหล่านั้น กล้องก็จะเดินไปด้วย มองเห็นหรือไม่เห็น เจอ (ผี) หรือไม่เจอ เหมือนกับตัวละครเลย คนดูก็จะเห็นผีหรือไม่เห็นผีเหมือนอย่างพวกเขา

          แต่กล้องในฉากเจอผีของหนังเรื่องนี้กลับโฟกัสที่หน้าของนวลจันตลอด เพราะฉะนั้นเราก็จะเห็นผีโผล่ข้างหลัง โผล่ข้าง ๆ นวลจัน ชัดหรือไม่ชัด ให้ความรู้สึกไม่แน่ใจกับเราเหมือนนวลจัน

 

 

          แต่มันได้ซ่อนนัยถึงภาวะตัวตนของ ‘ นวลจัน’ เองอีกขั้นหนึ่ง ว่าไปแล้ว ดิฉันรู้สึกว่ามุมกล้องของหนังเรื่องนี้ได้บอกตัวตนที่แท้จริงของ “ นวลจัน” ตั้งแต่แรกแล้ว เพียงแต่ไม่ชัดเจน ซึ่งน้องชายบอกว่าคิดไปเอง ผู้กำกับคงไม่ได้ตั้งใจ    

          ถึงแม้ว่าบทจะไม่ได้ใหม่ดั้งเดิม แต่ก็ยอมรับว่าก้องเกียรติทำงานได้ดีในการขมวดทุกอย่างให้กลม รับส่งด้วยกันได้ดี ก่อนที่จะมาขมวดในตอนท้าย ขยายวังวนของตัวละครในหนังเรื่องนี้ได้ดี บทพูดมีความละเอียด บทน่าจะได้รับการนำเสนอเข้าชิงบทยอดเยี่ยมอยู่บ้าง

          นังค่อนข้างมีปัญหาในการลำดับเรื่อง ช่วงกลาง ๆ มันช้าไปหน่อย น่าจะตัดหลาย ๆ ตอนให้สั้นลง คนดูหลายคนรู้สึกว่าหนังเรื่องนี้มันช้า และมาเร่งรัดในฉากท้าย ๆ หนังของคุณวิศิษฎ์จะมีปัญหาในการเล่าเรื่องช่วงกลาง ๆ เสมอ ตั้งแต่ฟ้าทะลายโจร จนถึงหมานคร และเปนชู้กับผี ช่วงแรก ๆ จะตื่นเต้น เคลื่อนอยู่ตลอดเวลา ก่อนที่จะมาขยับตัวเร็ว ๆ อีกครั้งในช่วงท้าย ช่วงกลางเรื่องจะช้า บางทีก็เริ่มซ้ำ ซึ่งเพื่อนนักวิจารณ์ต่างชาติก็พูดคล้าย ๆ กัน

          แต่ดิฉันพบว่า วิศิษฎ์มีแนวโน้มที่จะเป็นผู้กำกับหนังดราม่าได้ดี โดยที่เขาซ่อนมันลึกเกินไปภายใต้สไตล์หนังอันหวือหวาก่อนหน้านี้ จนบางครั้งคนดูมองข้ามจุดแข็งในข้อนี้ไป ในฟ้าทะลายโจรนั้น ภาวะความเป็นคนเหงา โดดเดี่ยว และอัตถภาวนิยม (existentialism) ของเสือดำ เพิ่งจะชัดเจนขึ้นก็ตอนที่ตัวเองต้องไปใช้ชีวิตอยู่เมืองนอกคนเดียวนานสองปี

          กลับมากรุงเทพอีกครั้ง หมานคร ฉายพอดี หนนี้เข้าใจอย่างรวดเร็วว่า ภายใต้วิธีการเล่าเรื่องที่หวือหวานั้น ซึ่งนักวิจารณ์เรา ๆ ท่าน ๆ จะชอบกันนั้น ได้ซ่อนอะไรบางอย่างอยู่ “ เราเท่านั้นที่รู้ว่าจะใช้ชีวิตอยู่ในกรุงเทพ และเมืองไทยได้อย่างไร ”

          เมื่อมาถึง เปนชู้กับผี ซึ่งจุดแข็งในเรื่องเอกลักษณ์ของวิศิษฎ์อาจไม่เด่นชัดเท่าสองเรื่องแรก ๆ ก็เลยทำให้ความเป็นดราม่าของหนังมันโผล่ออกมาชัดเจนขึ้น ฉากสุดท้ายมันทำให้คนดูอยู่ในอาการอึ้งอยู่ไม่น้อย นับว่าเป็นจุด the seeable ภายใต้ผลงาน The Unseeable อย่างเปนชู้กับผี

          ไม่ว่าอะไรก็แล้วแต่ ความละเอียดอ่อนในการทำหนังของวิศิษฎ์ก็ยังคงอยู่ และหนังก็ติดขั้นหนังดีแห่งปีได้อย่างไม่ยากเย็นนัก เท่ากับที่เราค้นพบว่าเขาสามารถทำหนังดราม่าได้ดี

          และเราหวังว่า วิศิษฎ์น่าจะผสมผสานความสามารถของเขา     ทั้งในเรื่องสไตล์และการเล่าหนังดราม่าให้โดดเด่นได้มากที่สุดในผลงานเรื่องหน้าให็เห็นเด่นชัดยิ่งขึ้น   

 

เปนชู้กับผี

 

โดย สรดิเทพ ศุภจรรยา / 28 ตุลาคม 2549

 

 

          เมื่อคุณวิศิษฏ์ ศาสนเที่ยง ผู้กำกับชื่อดังเจ้าของหนังที่มีสีสรรบาดตาและบทบาดใจอย่าง “ ฟ้าทะลายโจร” และ “ หมานคร” เปลี่ยนแนวทางตนเองลองมาสร้างหนังผี ผมก็อดหวังไม่ได้ว่าจะพบกับเรื่องราวแปลกใหม่ การหักมุม และองค์ประกอบอื่นที่พิศดารและไม่เหมือนใคร แต่ก็แอบรู้สึกผิดหวังนิดๆ ที่เรื่องนี้กลับมีเนื้อเรื่องที่ออกมาเรียบง่ายและไม่ซับซ้อน อีกทั้งยังเป็นหนังผีแบบฉบับของไทยที่ไม่มีอะไรมากกว่าหรือน้อยกว่านั้น

          นวลจัน (นุ่น ศิรพันธ์ วัฒนจินดา) หญิงสาวท้องแก่จากต่างจังหวัด ได้เดินทางเข้ามาในกรุงเทพฯ เพื่อจะติดตามหาสามีที่ได้หายตัวไปนานร่วมปี เธอได้มาพักชั่วคราวในบ้านของคุณนายรัญจวน ( สุพรทิพย์ ช่วงรังษ) แม่ม่ายที่ต่างจากนวลจันอย่างสิ้นเชิง ในด้านชั้นวรรณะ ผิวพรรณ และกริยามารยาท เมื่อนวลจันได้คลอดลูกในเวลาต่อมา ซึ่งทำให้คุณนายรัญจวนได้ไกล้ชิดและเอ็นดูนวลจันและลูกมากขึ้น จนก่อเกิดความความผูกพันธ์ที่น่าสนใจ

          แม้ภายนอกของทั้งสองจะแตกต่าง แต่ทั้งคู่ก็เคยมีความรัก เคยสูญเสียคนรัก และไม่สามารถยอมรับความจริงเหมือนกัน ความเหมือนและความแตกต่างของผู้หญิงสองคนนี้เอง ที่ควรเป็นจุดเด่นของหนัง เพราะความรักและความตาย เป็นสิ่งที่ทุกสังคมทุกชาติทุกสมัยมีเหมือนกันเช่นเดียวกับเรื่องผี จึงอดเสียดายไม่ได้ที่บทไม่เจาะลึกถึงความรู้สึกนึกคิดของนวลจัน และให้บทบาทกับคุณนายรัญจวนน้อยไป นอกจากนี้เรื่องราวลึกลับต่างๆ ภายในบ้านกลับมีบทค่อนข้างมากและถ่วงการดำเนินเรื่องอีก

          นุ่น พลิกบทบาทจากสาวน้อยปราดเปรียวอย่าง ดากานดา ใน “ เพื่อนสนิท” มาเป็นสาวโบราณผิวเข้มแปลกตาที่ดูเหมือนมีสีหน้าหวาดกลัวติดอยู่ถาวร จึงไม่สามารถแสดงอารมณ์อื่นออกมามากนัก คุณ สุพรทิพย์ นักธุรกิจหญิง แสดงหนังเรื่องแรกในชีวิตเธอ แต่ก็แสดงได้สง่า งดงาม อย่างในบทได้ดีใช้ได้

          เพราะหนังเรื่องนี้ไม่ใช่หนังชีวิต ไม่ใช่หนังรัก แต่เป็นหนังผีที่ต้องทำให้ผู้ชมสะดุ้ง ตกใจ กลัว ผวา เป็นหนังที่เน้นความน่ากลัวโดยใช้ความมืดและเงา ตัวละครที่จะมาจะไปอย่างไม่ให้สุ่มให้เสียง เพลงบรรเลงชวนเสียวสันหลัง เสียงเอี๊ยดอ๊อดชวนขนลุกของเรือนไม้โบราณ มุมกล้องที่ดูเหมือนมีคนจ้องนางเอกอยู่ตลอดเวลา และงานสร้างที่พิถีพิถันกับบรรยากาศเก่าแก่และวังเวงอันน่าสะพรึงกลัวของเมืองไทยในหลายทศวรรษที่แล้ว อีกทั้งเป็นหนังที่ต้องเฉลยในตอนท้ายว่าใครเปนชู้และใครเปนผี หนังเรื่องนี้จึงเทน้ำหนักให้เรื่องลึกลับและผีมากเกินพอดี

          ป.ล. นี่เป็นบทวิจารณ์ชิ้นแรกที่ผมเขียนเป็นภาษาไทย หากสำนวนใดฟังดูทะแม่งๆ ก็ขออภัย ณ ที่นี้ด้วยครับ

 

 

Everything you want to know about Thai film, Thai cinema
edited by Anchalee Chaiworaporn อัญชลี ชัยวรพร   designed by Nat  
COPYRIGHT 2004 http://www.thaicinema.org. All Rights Reserved. contact: thaicine@yahoo.com
By accessing and browsing the Site, you accept, without limitation or qualification, these copyrights.
If you do not agree to these copyrights, please do not use the Site.